Kimya ve petrokimya sanayisi; yanıcı, parlayıcı, patlayıcı ve yüksek korozyon riskine sahip sıvı, gaz ve dökme kimyasalların işlendiği, tesis güvenliğinin ve stok hassasiyetinin en üst düzeyde tutulması gereken stratejik bir endüstridir. Bu sektörde tartım sistemleri yalnızca bir ölçüm birimi değil; reaktör dozajlama doğruluklarını, stok tankı seviye ve kütle takibini, tehlikeli madde karayolu/demiryolu dolum güvenliğini, reaksiyon verimliliğini ve hammadde maliyet denetimini belirleyen temel proses noktasıdır.
Kimya ve petrokimya tesislerindeki operasyonel dinamikler ve doğru tartımın sağladığı avantajlar:

Kimya ve petrokimya tesisleri; asit ve baz buharları, solvent sızıntıları, patlayıcı gaz atmosferleri (Zone 1 / Zone 2), yüksek proses sıcaklıkları ve sert tazyikli yıkamalar nedeniyle elektronik tartım bileşenleri açısından korozyon ve yıkım riskinin en yüksek olduğu sahalardır. Bu ekstrem şartlar tartı sistemlerinde ve yük hücrelerinde (load cell) şu arızalara sebebiyet verir:
| Zorlu Çevre Koşulu | Tartım Sistemine / Load Cell'e Etkisi | Mühendislik Riski ve Sonuçları |
|---|---|---|
| Kimyasal Korozyon (Asit, Baz ve Solventler) | Sensör gövdelerinde, montaj kitlerinde ve kablolarda korozyon tahribatı. | Kablo izolasyonunun çözünmesi, kısa devre, sinyalde kayma (*zero drift*) ve sensör çökmesi. |
| Patlayıcı ve Parlayıcı Gaz Atmosferi (Ex-Zone) | Standart elektrik kıvılcımı veya statik yük birikimi. | Tesiste patlama ve yangın riski (ATEX korumasız ekipman kullanımı nedeniyle). |
| Yüksek Proses Sıcaklığı ve Termal Genleşme | Reaktör tanklarının ısınarak mekanik genleşmesi ve sıcaklık transferi. | Load cell üzerinde yanal gerilim, sıfır noktası sapması ve sensör elemanı yorulması. |
| Karıştırıcı (Mixer) Titreşimi ve Mekanik Şoklar | Tank içi karıştırıcıların yarattığı sürekli dinamik titreşimler. | Gösterge değerinde kararsızlık, lehim çatlaması ve montaj mekanizması aşınması. |
| Tazyikli Kimyasal ve Su Yıkaması | Temizlik esnasında yüksek basınçlı yıkama sıvısı maruziyeti. | Klemens kutusuna su girmesi ve sensörün sızdırmazlık contalarının bozulması. |
Teknik İkaz: Petrokimya ve solvent tesislerinde ATEX sertifikasız ekipman kullanımı felaketle sonuçlanabilir. Ex proof alanlardaki tartım sistemlerinde kesinlikle **Ex-d / Ex-ia ATEX sertifikalı**, **Zener bariyer korumalı**, **Lazer Kaynaklı IP68/IP69K AISI 316L Paslanmaz Çelik** yük hücreleri ve Teflon (PTFE) korumalı kablolar tercih edilmelidir.
Özkanlar Baskül olarak, 40 yılı aşan imalat mühendisliğimiz, 10.000 m²’lik kapalı üretim tesisimiz ve 20.000+ servis deneyimimizle kimya ve petrokimya endüstrisine özel ATEX uyumlu çözümler sunuyoruz:
ATEX Sertifikalı Ağır Hizmet Taşıt ve Tanker Kantarları
Patlayıcı sahalar (Zone 1/21 ve Zone 2/22) için tasarlanmış, kıvılcım çıkarmaz (non-sparking) aksamlı, kendinden emniyetli (*Intrinsically Safe*) ATEX korumalı Taşıt Kantarları ve Tanker Dolum Baskülleri.
Reaktör, Tank ve Reçete Dozaj Tartım Sistemleri
Termal Takozlu Tank Tartım Modülleri: Reaktör ve depolama tanklarının genleşmelerini absorbe eden, devrilme emniyetli paslanmaz çelik modüller.
Otomatik Sıvı Dolum ve Dozaj Cihazları: Vana, pompa ve debimetre entegrasyonlu, gramaj hassasiyetinde tehlikeli sıvı dolum ve varilleme otomasyonları.
Paslanmaz Çelik Ex-Proof Platform Baskülleri: Laboratuvar ve ham madde tartım alanları için IP69K sınıfı sızdırmaz yıkabilir basküller.
DCS, SCADA ve ERP Entegrasyon Gücü
Özkanlar Baskül otomasyon altyapıları; **DCS (Dağıtılmış Kontrol Sistemleri), PLC, SCADA, SAP, Logo, Mikro** veritabanlarıyla Modbus TCP, Profinet veya EtherNet/IP protokolleri üzerinden doğrudan haberleşir.
Sürücüsüz İnsansız Kimyasal Dolum Otomasyonu: Plaka tanıma kameraları, bariyerler, dolum vanaları ve kart okuyucular ile tanker dolum operasyonları insan hatasından arındırılarak tam otomatik gerçekleştirilir.
Reçete Güvencesi ve Sıfır Hata: Dozajlama verileri doğrudan ERP reçete veritabanından çekilerek operatörün yanlış ham madde veya hatalı miktar ekleme riski %100 engellenir.
Kimya sahalarında ölçüm hassasiyetini ve proses güvenliğini korumak için sahada dikkat edilmesi gereken hususlar:
| Topraklama Örgüleri ve Statik Deşarj Kontrolü (Haftalık): | Statik elektrik birikimini önlemek için kantar şasisi ve tank tartım modüllerinin topraklama örgülerinin sağlamlığı her hafta ölçülmelidir. |
| Kimyasal Birikinti Temizliği: | Yük hücresi montaj yuvalarında biriken döküntü ve kristalleşmiş kimyasallar pasivasyon sıvıları ile döküntü kalmayacak şekilde temizlenmelidir. |
| Termal Genleşme Boşlukları Kontrolü: | Sıcak proses reaktörlerinde tank esneme ve kısıtlayıcı (*stay rod*) boşlukları periyodik denetlenerek mekanik kilitlenme engellenmelidir. |
| Kablo Kanalları ve Conta Sızdırmazlığı: | Asit buharlarının klemens kutularına girmesini önlemek için rekor ve conta sızdırmazlıkları sürekli kontrol edilmelidir. |
Kimya ve petrokimya tesislerinde prosesin durması, hatlarda ürünün donmasına, reaktörlerin kilitlenmesine ve saatlik yüzbinlerce dolarlık duruş kayıplarına (*downtime*) sebep olur.
Periyodik Bakım Periyodu: Ağır kimyasal ve ATEX maruziyeti olan sahalarda tartım sistemlerine **yılda en az 3 kez (4 ayda bir)** uzman ve sertifikalı mühendislerce önleyici periyodik bakım yapılmalıdır.
Gizli Finansal Kayıpların ve Fire Sapmalarının Önlenmesi: Yüksek birim maliyetli özel kimyasalların dozajlamasındaki binde 1'lik bir hata, yılda tonlarca pahalı hammaddenin israfına ve ürün kalitesinin bozulmasına yol açar. Bakım programı bu zararları tamamen engeller.
20.000+ Servis Tecrübesi ile 7/24 Kesintisiz Saha Desteği: 20.000’den fazla teknik servis müdahalesi tecrübemiz ve orijinal yedek parça stoğumuz ile kritik kimyasal proses arızalarına anında müdahale edilerek tesis kesintisizliği garanti edilir.
Kimyasal madde ticaretinde ve tesis sertifikasyonlarında yasal mevzuatlara tam uyum zorunludur:
3516 Sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ve ATEX Direktifleri
Ticari faturalandırma ve sevkiyatta kullanılan tüm tartı aletlerinin 2 yılda bir Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı standartlarına uygun yasal periyodik muayenesinin yapılması kanuni bir zorunluluktur. Ayrıca tehlikeli alanlardaki tartım ekipmanlarının ATEX (2014/34/EU) direktiflerine uygunluğu garanti altına alınmalıdır. Özkanlar Baskül tüm bu süreçlerde işletmelere rehberlik eder.
TÜRKAK Akredite ISO/IEC 17025 Kalibrasyon Güvencesi
ISO 9001, ISO 14001 ve Responsible Care (Üçlü Sorumluluk) kalite yönetim sistemleri gereği proses ve sevkiyat tartım ekipmanlarının izlenebilir kalibrasyona sahip olması gerekir.